یکی از زمینه های کاری درفرهنگ های لغت، فرهنگ های اصطلاحات مشاغل است. با گذشت سالیان به تدریج در بین دارندگان مشاغل لغات و اصطلاحات خاصی مرسوم می شود. ریشه این لغات گاه به متون تاریخی و حتی قبل از تاریخ می رسد و در زبان های دیگر ملل با تغییرات اندکی دیده می شود. این لغات می تواند به غنای ادبیات و زبان کمک بسیاری کند. در شرایط خاص فرهنگی امروزه اگر به فکر جمع آوری و مکتوب کردن این لغات نباشیم به زودی از بین خواهند رفت و دیگر کاری غیر از دریغ و افسوس از دستمان بر نخواهد آمد. لغات و اصطلاحات رایج در بجستان را می توان در گروههای شغلی مهمی مثل کشاورزی و دامداری و... طبقه بندی و جمع آوری کرد. در این کار نیاز جدی به یاری صاحبان این مشاغل است و هدف عمده از نوشتن این مبحث کمک گرفتن از دوستانی است که اطلاعات بیشتری در این زمینه دارند یا می توانند کسی را معرفی کنند که بتواند راهنمایی بیشتری کند. بین دام داران بجستان لغات و اصطلاحات بسیاری رایج است. چوپان ها بر اساس رنگ و جنس و نوع و سن گاو و گوسفندانشان، آنها را به اسم های خاصی می نامند و دانستن ان خالی از لطف نیست. بسیاری از این اصطلاحات را من نشنیده ام یا فراموش کرده ام و در بین آنچه در زیر جمع آوری شده، معنی دقیق بعضی از لغات را نمی دانم. لغاتی که در این قسمت جمع شده، معانی آن کامل و دقیق نیست و از دوستان خواننده برای تکمیل آنها کمک می خواهم. متاسفانه برنامه های کامپیوتری موجود برای نشان دادن تلفظ دقیق و استفاده از فونتیک مناسب کارایی ندارد. برای همین ممکن است معادل های لاتین گاه دقیق از کار در نیاید و از این جهت عذرخواهم.

یکی از بخت های بلند من در زندگی این بوده که در یک خانواده قدیمی بجستانی بدنیا آمده ام. پدر بزرگم برای خودش شعرهایی می گفته که البته چندان قوی نبوده و مادر بزرگم یک فرهنگ لغت متحرک بود. قدیمی ترین و متروک ترین لغات فارسی را از بچگی از زبان افراد خانواده می شنیدم که هنوز هم که هنوز است در هیچ فرهنگ لغتی ندیده ام. کلمه هایی مثل: راووسک (ravousk)، مجنگ (mejeng)، کسنه قورچ(kesne ghourch)، مجون (mejon)، دبنگ (debang)، مشو(meshov) ، کله (kelah)و... که معنی یا ریشه دقیقشان را نمی دانم ولی حدود معنایی یا کاربردشان را می دانم.

 همین آمیختگی شدید فرهنگی با زبانی غنی شاید یکی از مهم ترین دلایل روی آوردنم به ادبیات فارسی باشد. در طول دوران تحصیل هر متنی می خواندم سرشار از لغاتی بود که از زبان پیران فامیل شنیده بودم. مثلاً مرحوم بهار در سبک شناسی گفته بود کلمه مونج(moonj) به معنی زنبور خاص مردم بخارا بوده است و من به خاطر داشتم که حتی روستاهای اطراف بجستان هم این کلمه را به این شکل مثل ما به کار نمی برند و چه رابطه ای بین بجستان و بخارا می توانست وجود داشته باشد؟ یا کلمه دول (dole) سیاه که مرحوم دکتر فیاض مدتها در تصحیح بیهقی با آن مشکل داشته است در لهجه ما به راحتی قابل درک بود. استاد حافظ ما خودش شیرازی بود ولی سر بیت «دل خرابی می کند دلدار را آگه کنید... » مشکل داشت و خرابی کردن دل را نمی دانست چه جور معنی کند و باز لهجه بجستانی مشکل ما را حل کرد. در مقطع فوق لیسانس و دکترا برای استادان ترک و تهرانی یا غیر خراسانی یک مرجع لغوی شده بودم. استاد کازرونی ما کلی ذوق کرد وقتی فهمید ما به نوک پرنده ها چنگ(cheng) می گوییم. دکتر انزابی نژاد می خواست که ریشه شناسی لغاتش را بازبینی کنم و دکتر اشرفزاده بر سر تصحیح منطق الطیر اسم بجستانی پرندگان منطقه را می خواست. یکی از مشکلات دانشجویان این بوده و هست که مولانا چرا بجای شتر و شکاف و شکار و ... از صورت اُشتر و اشکاف و اشکار استفاده می کند و وقتی برایشان توضیح می دهم که در جاهایی هنوز هم از این شکل فارسی میانه کلمات استفاده می کنند، متعجب می شوند. این توجه به ریشه ها مرا به سمت زبان های باستان کشاند به حدی که خط میخی را یاد گرفتم و باز هم از کلمات باستانی یا اعتقادات باستانی که در زندگی قدیمی هایمان دیدم بیشتر تعجب کردم. خلاصه این که بدون زحمت زیاد و به صرف زندگی در بجستان حجم زیادی از دشواری های زبان فارسی برایمان حل شده است ولی متاسفانه قدرش را نمی دانیم و به فکر جمع آوری نیستیم. پیش از این دوست فرهیخته و صاحب ذوقمان آقای آرش شفاعی پیشنهاد جمع آوری فولکلور و لغات بجستانی را داده بودند و نیاز به این جمع آوری احساس می شود. کارهایی که دوستان تا کنون انجام داده اند مفید است اما کافی نیست. غنای لهجه ما بسیار بیشتر از این است و متاسفانه مثل همه لهجه های دیگر به زودی از بین خواهد رفت. رادیو و تلویزیون از یک طرف و زندگی شهری و فیس و افاده های شهر نشینی از طرف دیگر بچه های ما را از زبان اصیلمان دور می کند. در دوره دانشجویی آذری ها با افتخار می گفتند که زبان ترکی پنج نوع اُ (o) دارد که با الفبای فارسی نمی توان آنها را نشان داد و من برایشان ثابت می کردم که در لهجه ما بیشتر از این اُ وجود دارد. برای مثال اُ هایی که در این کلمات آمده در لهجه بجستانی به هیچ وجه شبیه هم نیستند: کور(kor) کوره(kura)  زردالو(zerdaloo) موش(muosh) مونج(mounj) چوو(chov) گوربه(goorba) قُرباغه (ghorbagha). این نمونه های متفاوت اما بسیار شبیه به یک دیگر کار آموختن لهجه بجستانی را بسیار دشوار می کنند و اگر تلاشی نکنیم به فراموشی سپرده خواهند شد.

^{«سلام خسته نباشید . بجستانیها ی مقیم و غیر مقیم بجستان امسال هم در کارشناسی ارشد گل کاشتند. نتایج را به تفکیک رتبه از بالاترین مینویسم اگر ممکن شد. به منظور ارج نهادن از زحمات این عزیزان این ها را به صفحه وبلاگ اصلی منتقل کنید.موارد زیر را اقای رضی مرجانی و بقیه دوستان در اختیارم گذاشتند.که از انها هم متشکرم.
1- اقای حسین سلیمانی متولد مشهد رتبه 2 کشور در مهندسی برق-کارشناسی از دانشگاه فردوسی مشهد
2-اقای علیرضا شفاعی متولد اهواز رتبه 9 کشور در مهندسی کامپیوتر-کارشناسی ازدانشگاه صنعتی شریف تهران
3-اقای هادی باقرزاده متولد بجستان رتبه 16 کشور مهندسی نفت-کارشناسی از صنعت نفت ابادان
4-اقای امید عبدالهیان متولد بجستان رتبه 20 کشور حقوق-
5- اقای سید محسن رئیس زاده متولد بجستان رتبه 37 کشور مهندسی برق- کارشناسی از دانشکده فنی مهندسی دانشگاه تهران
6- و بقیه دوستان از قبیل سید رسول سجادی(مکانیک)- سید رحیم مرجانی(750-مکانیک فردوسی مشهد)
با تشکر فراوان»}

تابستان در راه است و تعطیلی همزمان مدارس و دانشگاه ها عده زیادی از نیروهای فعال و مفید بجستان را با مشکل اوقات فراغت مواجه می کند. تعطیلی دو ماهه فرصت کمی نیست. می توان در این مدت مقدمات یاد گیری زبان خارجی را فراهم کرد یا در دوره های کوتاه مدت آموزش های مفیدی مثل برنامه های رایانه ای یا دوره های آموزشی دیگری دید. برای ساکنان شهرهای بزرگ اگر انگیزه ای باشد کلاس ها و مراکز مختلف وجود دارد و هر کس می تواند جایی برای خود پیدا کند. اما برای شهرستان هایی با محدویت های فراوان – مثل بجستان- باید خودمان به فکر خود باشیم. انجمن در موارد زیر می تواند برای تابستان فعالیت کند. از دوستان تقاضا داریم در هر مورد چنان که در خود توانایی و آمادگی می بینند اعلام کنند تا برنامه های مناسب فراهم شود:

1-     بر پایی کارگاه های آموزشی

تشکیل کارگاههای کوتاه مدت در حد چند جلسه در زمینه های تخصصی با مخاطبان خاص یا عام یکی از راههای فعالیت فرهنگی در بجستان است. مخاطب و محدوده سنی و شرایط شرکت در این جلسات را نوع کارگاه تعیین می کند. برای مثال تشکیل جلساتی برای مدیران یا برای معلمان یک رشته خاص و... یکی از پیشنهادهای اینجانب تشکیل کارگاه مدیریت برای مسئولان و مدیران شهر است. در بین دوستان می دانم که آقای مهندس محمد رضا نظر نژاد توانایی تشکیل چنین جلساتی را دارند و اگر کس دیگری از دوستان توانایی یا آمادگی دارند، می توان جلسات را تفکیک کرد یا در سطوح مختلف برگزار کرد. آقای مهران دادگر اگر آمادگی داشته باشند در دوره ای مدیریت خلاق آموزش دهند یا آقای محمد نظر نژاد در یکی از زمینه های رایانه دوره ای بر پا کنند. یکی از دبیران محترم ادبیات می توانند کارگاه آموزش عروض فارسی را برای داشن آموزان پیش دانشگاهی برگزار نمایند. احساس می کنم مفیدترین کارگاه می تواند مشاوره ازدواج، تربیت فرزند و مشاوره خانواده باشد که دوستان روانشناس به خصوص آقای دکتر سلیمی جای بسیاری برای کار دارند. اینجانب خود در زمینه های ادبیات، داستان ، نقد فیلم و سینما و ادبیات در حد چند جلسه فشرده می توانم دوره ای برای علاقه مندان برگزار کنم. مشروط بر این که مکان مناسبی فراهم شود.

2-     کارگاه آشنایی با انتخاب رشته (برای دانش آموزان سال آخر)

مقدمات این جلسه فراهم شده است و آقای محمد نظر نژاد مسئول تهیه لوح فشرده انتخاب رشته هستند و باز هم در صورت امکان در جایی مثل سالن یاقوت می توان همه علاقه مندان را جمع کرد و برایشان به طور کلی صحبت کرد. دوستانی که مایل به همکاری در این زمینه هستند با آقای حسین کریمیان تماس بگیرند.

3-     تشکیل جلسه هماهنگی بلاگرهای بجستان

بیش از سی وبلاگ فعال و غیر فعال با محوریت بجستان در فضای مجازی کشور وجود دارد. همه این وبلاگ ها قصد فعالیت علمی و فرهنگی مفید و سازنده برای شهر بجستان دارند ولی هماهنگی و همخوانی بین آنها وجود ندارد. تشکیل جلسه هماهنگی بین این وبلاگ ها می تواند علاوه بر تشویق علاقمندان زمینه را برای ورود نیروهای تازه فراهم کند. اگر بین وبلاگ ها هماهنگی بیشتری باشد رسیدن به اهداف مشترک راحت تر خواهد بود. علاوه بر این همه وبلاگ ها می توانند در غنای سایت تازه تاسیس موثر باشند. انتظار می رود یکی از دوستانی که وقت آزاد تری دارد برای برگزاری این جلسه پیشگام شود تا مراحل بعدی کار با حمایت انجمن صورت گیرد. دوستان علاقه مند با آقای مجتبی جانبیکی در این زمینه تماس بگیرند.

اگر معتقدید بجستان به آنچه که حقش است نرسیده.

اگر می خواهید برای شهر اجدادی خود گام مثبتی برداریم.

اگر باور دارید که آینده در دستان ماست.

اگر می خواهید فضای رخوت را از شهرمان بزدائیم.

اگر می خواهید دین خود را به خانواده مان ادا کنیم.

اگر معتقدید که حق گرفتنی است و نه دادنی.

اگر...

اگر...

...

منتظریم.

منتظریم تا در جلسه هم اندیشی فرهیختگان بجستان حرف های شما را بشنویم. می خواهیم در فضایی صمیمی و یک دل گرد هم بیائیم و بدون تعارف داشته ها و نداشته هایمان را برملا کنیم تا با همفکری و تلاش بتوانیم برای سربلندی و عزت شهرمان بیندیشیم. از همه دانشجویان و دانش آموختگان بجستان و روستاهای اطراف دعوت می کنیم با حضور در این جلسه ما را از برنامه هایشان برای اعتلای بجستان آگاه کنند.

جمعه بیستم اردیبهشت ماه ساعت 10 تا 13

خیابان کریم خان. خیابان خردمند شمالی نبش خيابان بهادري. پلاك ۱۴۹. شرکت آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک وزارت راه و ترابری

جلسه با 15 دقيقه تأخير رأس ساعت 15/9 صبح روز شنبه دهم فروردين ماه 1387 در سالن ياقوت بجستان آغاز شد. پس از پخش سرود ملي و تلاوت آياتي از كلام الله مجيد، هيأت رئيسه جلسه به جايگاه رفتند. خانم زورمند و آقايان حسين سليمي و سيد رضي مرجاني به اتفاق دبير اين همايش حميد عبداللهيان جلسه را تا پايان اداره كردند.

در ابتدا دبير همايش درباره هدف ها و ضرورت هاي همكاري فرهيختگان بجستان فارغ از دغدغه هاي سياسي و جناحي براي توسعه شهر سخناني ايراد كرد. دبير همايش يادآور شد كه تحصيل كردگان بجستان سرمايه اين شهر هستند كه بايد مسئولان محلي براي اعتلاي شهر از آنها استفاده كنند. سفرهاي توريستي نخبگان به بجستان مي تواند جهت دهي و نهادينه شده تا منشأ خير و بركت باشد.

در ادامه برنامه هركدام ازسخنرانان براي ارائه نظرهاي كاربردي در زمينه توسعه بجستان به جايگاه آمده و در مدت 15 دقيقه پيش بييني شده صحبت كردند. نخستين سخنران آقاي كاظم مرجاني بودند كه بر ضرورت تسريع در راه اندازي فرمانداري و استقلال بخش هاي اداري شهرستان بجستان تأكيد داشت. توسعه بجستان چگونه محقق مي شود؟ موضوع سخنراني آقاي محمد رضا نظر نژاد بود. وي بر همگامي بجستان با سند چشم انداز بيست ساله كشور تأكيد كرد. تقويت بنيان اجرائي و علمي شدن مديران مهم ترين پيشنهاد مهندس نظرنژاد بود. سيد عباس مرجاني درباره جايگاه بجستان در سند چشم انداز كشور با رويكرد مديريت استراتژيك صحبت كرد. قاسم علي اكبر زاده درباره موانع توسعه و آسيب هاي اجتماعي بجستان صحبت كرد. تأكيد علي اكبرزاده بر پرهيز از عوام زدگي و احساساتي گرايي در رفتار اجتماعي بود. افزايش سطح درك بينش سياسي و فرهنگي عامه و كلان نگري در توسعه سياسي از محورهاي صحبت علي اكبر زاده بود. موضوع صحبت مهدي قرباني در زمينه بررسي راهكارهايي جهت اصلاح، احياء و توسعه منابع طبيعي شهرستان بجستان بود. مهندس سعيد عسكرزاده درباره توسعه صنعتي بجستان صحبت كرد. سخنراني جذاب و متفاوت مهران دادگر درباره نقش خلاقيت و نوآوري در مديريت بود. دكتر ابولفضل حسيني مقاله علمي ومفصلي با عنوان بجستان ميراث بازيافته تهيه كرده بود كه به دليل كمبود وقت سخنران از بسياري از مطالب به طور خلاصه ياد كرد. حسين كريميان ضرورت تشكيل شوراهاي توسعه و عمران بجستان را يادآور شد. آخرين سخنران همايش آقاي محمد نظر نژاد درباره نقش سازمان هاي غير دولتي در افزايش مشاركت اجتماعي صحبت كرد. حجة الاسلام محمود مدني نماينده محترم در مسافرت بودند و پيام ايشان بوسيله حسن مدني قرائت گرديد. آقاي مرتضي مرجاني شهردار محترم هم پيامي فرستاده بود كه به وسيله آقاي آرش شفاعي قرائت گرديد.

دومين قسمت جلسه تريبون آزاد بود. شركت كنندگان با وجود گذشت پنج ساعت از جلسه صبورانه ما را تحمل كردند. در تريبون آزاد ابتدا خانم ها پيشگام شدند. خانم مرضيه سادات احمدنژاد درباره شرايط فرهنگي نامطلوب براي فعاليت بانوان صحبت كرد. عدم اختصاص امكانات و نگرش هاي سنتي به زعم ايشان از موانع مشاركت اجتماعي بانوان در بجستان است. خانم نيلوفر كياني آمادگي خود را براي تشكيل كانون هاي فرهنگي و هنري جهت فعاليت بانوان اعلام كرد. ايشان خواستار پيگيري و تأسيس موسسه هاي فرهنگي مثل آموزشگاه زبان و كانون فيلم در بجستان بود. خانم نوشين كياني هم به ضرورت همبستگي بانوان و تشكيل گروههاي فرهنگي براي رسيدن به جايگاه شايسته زن در بجستان اشاره كرد. آقاي مجتبي جانبيكي به موانع و نارسايي هاي فعاليت فرهنگي و علمي دانشجويان در بجستان اشاره كرد. آقاي سرباز عضو شوراي شهر آمادگي شورا و مسئولان شهر را براي بهره مندي از توانايي هاي فرزندان بجستان اعلام كرد. ديگر اعضاي شوراي شهر حاضر در جلسه تقبل كردند كه همكاري هاي لازم را براي برپايي مداوم اين جلسات به عمل آورند. با جمع بندي صحبت ها بوسيله دبير همايش جلسه رأس ساعت 30/2 به پايان رسيد. دبير همايش براي برنامه هايي كه انجمن دانشجويان و دانش آموختگان بجستان دارد، چشم اندازي ترسيم كرد. دبير همايش وعده داد كه گروههايي پس از همايش مأمور جمع بندي و تحليل داده هاي همايش خواهند شد. انجمن جلسه اي براي كمك به دانش آموزان در انتخاب رشته دانشگاه ها تشكيل خواهد داد. بانك رايانه اي اطلاعات دانشجويان و دانش آموختگان بجستان تشكيل خواهد شد. در اوايل شهريور ماه دومين جلسه مجمع عمومي برپا خواهد گرديد. از مسئولان و مديران منطقه رؤساي محترم ادارات و نهادهاي: بخشداري، آموزش و پرورش، دادگستري، نيروي انتظامي، سپاه و آعضاي شوراي اسلامي شهر شركت داشتند. مخاطب اصلي اين همايش در درجه اول مديران و مسئولان شهر بودند كه حضورشان نسبت به دانشجويان بسيار كم رنگ تر بود.

درپایان از همه کسانی که در برپایی هر چه بهتر این نشست همکاری کردند تشکر می کنیم.

(متن سخنرانی های مفید به مرور در وبلاگ قرار خواهد گرفت)

سخنرانان همايش بجستان  پنجم فروردين هشتاد و هفت

براي نشستي كه قرار است پنجم فروردين 87 در سالن ياقوت برپا شود تا كنون از بين مسئولان و فرهيختگان بجستان دوستان زير اعلام آمادگي كرده يا از سوي ديگران براي صحبت دعوت شده اند. هنوز فهرست سخنرانها نهايي نشده و كساني كه متقاضي سخنراني هستند مي توانند آمادگي خود را اعلام كنند. فقط از دوستان عزيز تقاضا داريم كه به گونه اي برنامه ريزي كنند كه مطالبشان حداكثر در پانزده دقيقه ارائه شود تا حق ديگران ضايع نشود. اگر دوستان با متن مكتوب در جلسه حاضر شوند امكان انسجام بيشتر مطالب وجود دارد. به دوستان سخنران توصيه مي شود كه مطالبشان را به شكل كاربردي و در قالب پيشنهادهاي جزئي و قابل اجراء ارائه نمايند. كاربردي و عملي كردن نظريه هاي كلان سازندگي يكي از خدمات مفيدي است كه مي توانيم براي شهرمان انجام دهيم. در پايان سخنراني ها زماني هم براي پرسش و پاسخ در نظر گرفته خواهد شد. بنا به گفته دوستان امكان استفاده از رايانه و برنامه هاي رايانه اي نيز وجود دارد و سخنرانها مي توانند متن يا مداركشان را مستقيماً از كامپيوتر شخصي يا رايانه سالن عرضه كنند.

     -             آقاي ايزدي امام جمعه محترم بجستان

-        آقاي مدني نماينده محترم

-        آقاي مرجاني شهردار بجستان

-        آقاي كاظم مرجاني (نماينده شوراي شهر)

-        آقاي مهدي اشرافي

-        آقاي محمد رضا نظرنژاد

-        آقاي قاسم روحبخش

-        آقاي قاسم علي اكبر زاده

-        آقاي مهران دادگر

-        آقاي حسين سليمي

-        آقاي حسين كريميان

-        آقاي ابوالفضل حسيني

-        آقاي احسان مرجاني

-   مجتبي جانبيكي

متاسفانه تا كنون از خانم ها كسي براي سخنراني اعلام آمادگي نكرده است. انتظار مي رود كه خانم هاي بجستان نقش فعال تر و موثرتري در سازندگي شهرمان داشته باشند.

علاقه مندان سخنراني موضوع و محورهاي صحبتشان را به اين ايميل ارسال نمايند:

abdollahian2002@yahoo.com

نشست عمومي دانشجويان و دانش آموختگان بجستان

5/1/87

ساعت 10-1

مكان سالن ياقوت بجستان

انجمن دانشجويان و دانش آموختگان بجستان براي ارزيابي امكانات و شناخت قابليت هاي تخصصي فرزندان بجستان در نظر دارد تا جلسه نشست عمومي در تعطيلات سال نو برگزار نمايد. بدين وسيله از تمامي مسئولان ، مديران اجرائي، دانشجويان و دانش آموختگان بجستاني دعوت مي شود در جلسه نشست عمومي شركت نمايند. كساني كه مايل به سخنراني هستند لطفاْ پیشاپیش موضوع و محورهاي صحبت خود را از طريق ايميل:

h-abdollahian@araku.ac.ir

اعلام نمايند. زمان سخنراني هركدام از داوطلبان 15 دقيقه خواهد بود.

محورهاي نشست:

1-    آسيب شناسي حركت هاي دانشجويي بجستان

2-    كارشناسي نارسايي ها و مشكلات بجستان 

یکی از تعهدهای تحصیل کرده ها کمک به رفاه اقتصادی مردم منطقه است. اصلاح وضع فرهنگی و فکری و درمانی مردم در گرو رفاه نسبی اقتصادی است. خوراک، پوشاک و مسکن جزء نیازهای اولیه انسان است و تا برطرف نشدن آن نمی توان توقع رفتارهای شایسته انسانی داشت. فرهنگ، هنر، ادبیات، سواد، مشارکت اجتماعی، بهداشت، کمک به اعتلای انسانیت و روحیه ایثار و گذشت نیازهای ثانوی هستند که در صورت بر آورده شدن نیازهای اولیه ضرورت می یابند. برای کسانی که نیازهای اولیه شان برآورده نشده است مهم ترین چیز غم گرسنگی و جامه و سرپناه است. اگر این نیازها برآورده نشود تبدیل به عقده شده و در نهایت به بحران های اخلاقی و اجتماعی منجر می شود. جامعه ای خوشبخت است که همه افراد مشکلی در جهت نیازهای اساسی زندگی نداشته باشند و کسانی که توانایی دارند باید شرایطی فراهم کنند که دیگران هم به این حد از رفاه برسند. کسانی که توانایی دارند با ایجاد اشتغال و فراهم کردن محیط کاری مناسب می توانند دست اطرافیانشان را هم بگیرند. هر کارخانه و شرکتی که احداث شود به طور مستقیم و غیر مستقیم خانوارهای زیادی را زیر چتر اقتصادی خود می برد. کارگران و کارمندان به طور مستقیم و شغل های جانبی دیگری مثل حمل و نقل و خدمات و ... به طور غیر مستقیم از مراکز اقتصادی ارتزاق می کنند. وجود کارخانه ها در شهر باعث افزایش رفت و آمدها، رونق راه ها، افزایش جمعیت و ورود مهاجران متخصص با تحصیلات بالا شده، این جمعیت تازه امکانات رفاهی و اقتصادی دیگری را بدنبال خود آورده، در نهایت در آمیختن همه این مسائل موجب تغییر نگرش های سنتی و جا افتادن نگاه های تازه به زندگی شده، به این ترتیب از جزیره فرهنگی و اقتصادی که اکنون گرفتار آن هستیم؛ نجات خواهیم یافت. منفعت این تغییر و تحولات در درجه اول در زندگی خود و خانواده و برای آینده فرزندانمان مشهود خواهد بود. نمی خواهم به شکل ایده آلی و کمال گرا به مسائل نگاه کنم و منافع فردی را نادیده بگیرم؛ ولی اگر یک کار اقتصادی خلاقانه انجام دهیم علاوه بر سودی که برای خودمان خواهد داشت با اشتغال زایی و رونق اقتصادی به دورترین افراد جامعه هم سود خواهیم رساند. در نگاه کلان نگر، یک کارخانه یا کارگاه تجاری حتی برای مخالفان و رقیبان آن واحد هم سود اقتصادی به همراه دارد. به نظر می رسد که دولت در این بیست سی سال با توجه به شرایط و محیط بجستان به دلیل محرومیت های متعدد نگاه ویژه ای برای حمایت از کارهای اقتصادی در این منطقه داشته است. وام هایی با بهره های کم و طولانی مدت و حمایت های دیگری که می توانسته مبتکران اقتصادی را تشویق کند اما در این مدت کار چندانی صورت نگرفته یا اگر بوده به دلیل ندانم کاری ها شکست خورده است. فرهنگیان و کارمندان به دلیل شرایط خاص زندگی کارمندی و قناعت به حقوق ماهیانه پس از مدتی ریسک پذیری لازم را برای کار اقتصادی از دست می دهند و مبتکران اقتصادی بیشتر فضای شهرهای بزرگ را برای تجربه انتخاب کرده، مهاجرت می کنند. در نتیجه نقدینگی جاری در فضای شهر از شغل های دولتی و اندکی از کار کشاورزی است. واحدهای اقتصادی می توانند در راستای تولیدات کشاورزی یا معدنی منطقه باشند مثل کارخانه های سنگ بری یا واحدهای بسته بندی محصولات کشاورزی. این واحدها با نزدیکی به تولید کننده باعث حمایت از تولید می شوند و از طرف دیگر هزینه ای برای حمل و نقل مواد اولیه پرداخت نمی کنند و با هزینه کمتری می توانند تولید کنند. هزینه نیروی کار هم در بجستان و اطراف آن بسیار کمتر از شهرهای بزرگ است.

هدف از طرح این بحث نظرخواهی از مسئولان و تحصیل کردگان بجستانی است تا راهکارهای کاربردی شان را ارائه کنند و با حمایت متصدیان امر شکل عملی پیدا کند. برای همین نظرهای دوستان به هر شکل می تواند مفید باشد.

در پی اقتراح شهردار محترم بجستان در تمامی زمینه های مربوط به شهر بجستان مطالبی برای ایشان فرستادم که در اینجا بد نیست برای اطلاع دوستان و دریافت نظرهای تکمیلی مفصل تر مطرح شود. نام محله ها و کوچه و خیابان و پارک و حتی قبرستان ها از ضروریات هر شهر و روستا است.

امروز برای پرداخت اقساط متعدد به بانک سر خیابان رفته بودم . صندوق دار جوان بانک بسته های اسکناس را گرفت و دفترچه ها را مهر کرد و به سلامت. بعد به طور اتفاقی مهر صندوق دار را دیدم ابوالفضل ..... بجستانی. بارها این صندوق دار محترم را دیده بودم ولی نمی دانستم همشهری است. در فرصت بعدی حتماً سراغش خواهم رفت و آشنایی خواهم داد اما منظورم بیشتر قسمت پایانی فامیل ایشان است. اگر عنوان بجستانی را در مهرش اضافه نکرده بود شاید تا مدتها با هم برخورد می کردیم و بدون توجه به آشنایی یا سابقه مشترک از کنار هم می گذشتیم.

در شرایط پر تشنج پیش آمده پیرامون شهرستان شدن شهرمان نباید از دارندگان رتبه های خوب کنکور که امسال امتحان دادند و حاصل زحمات خود را دیدند، غافل شویم. اینها نمایندگان، شهرداران، فرمانداران و مدیران آینده شهرمان خواهند بود. در شرایط سنی که این دوستان قرار دارند، تشویق و راهنمایی آنها بسیار ضروری است. این عزیزان (همان گونه که خود تجربه داریم) سال ها و ماه ها زحمت کشیده اند و حال نتیجه تلاش های شان را می بینند. جا دارد که به بهترین شکلی از آنها تقدیر شود ولی کمترین کار لااقل ذکر نام آنها با رتبه و گروه آزمایشی شان است. امسال به دلیل اینترنتی بودن اعلام نتیجه و انتخاب اولویت، دسترسی به گونه ای دیگر شده است. نمی دانم در اداره آموزش و پرورش یا در مراکز پبیش دانشگاهی بجستان به جمع آوری و تحلیل اطلاعات مربوط به پذیرفته شدگان در کنکوری سراسری توجه می شود یا خیر؟ یکی از راههایی که آموزش و پرورش و مدارس می توانند برای سنجش میزان موفقیت خود و کارایی دبیران در پیش گیرند، تحلیل آماری میزان و نحوه پذیرفته شدگان است. الان نمی دانم که مرکزی هست تا آماری داشته باشد که در ده سال اخیر با توجه به نمودار در چه سال هایی میزان قبولی بالا بوده است؟ اداره آموزش و پرورش یک نهاد فرهنگی پیشرو است و اگر مسئولان برای این مورد تدبیری نیاندیشیده اند، مناسب است چاره ای شود. کارشناسان آمار یا علوم اجتماعی در بدنه آموزش و پرورش بجستان وجود دارند و این اداره می تواند با هزینه ای اندک با کمک آنها این مهم را انجام دهد.

تا محقق شدن این مهم پیشنهاد می کنم دوستانی که اطلاعات جامع تری دارند با ذکر نام و رتبه و گروه آزمایشی و مرکز پیش دانشگاهی دارندگان رتبه های یک دو و سه رقمی، در قسمت نظرات این مطلب یا از طریق email نویسندگان وبلاگ در اختیار اهل فن قرار دهند تا کارهای کارشناسی درازمدت درمورد کیفیت آموزش و روند آن بعدها صورت گیرد. اگر دوستان فرهنگی یا خود دانش آموزان اقدام کنند مناسب تر خواهد بود. از دوستان بلاگر بجستانی که در سایت های سرزمین ایزد، بجستان فردا، شهر بجستان، فرهنگیان بجستان و... فعالیت می کنند تقاضا می کنم در این طرح همکاری کنند.

به خاطر اهمیت بسیار مسئله انتخاب رشته لازم بود که باز هم توصیه هایی را که در نوشته قبلی به آن اشاره نشده بود، بیشتر توضیح دهم. پیشاپیش از دوستان و همشهریان دبیر و فرهنگی مقیم بجستان که در این ایام مورد مشاوره قرار خواهند گرفت، تقاضا دارم که این مسائل را در نظر داشته باشند:

در پی نوشته دوست عزیزمان جناب آقای مهندس نظرنژاد درباره کارهای خیریه و کمک های مردمی و تشکر از فتح باب این گفتگو، نکاتی را خدمت دوستان و همشهریان عزیز  ارائه می کنم.

گزارش دومین نشست دانشجویان و دانش آموختگان بجستان

دومین گردهمایی دانشجویان و دانش آموختگان بجستان امروز جمعه۸۶/۲/۲۱  در سالن شورای ساختمان شماره ۲ آزمایشگاه فنی و مکانیک خاک(وزارت راه و ترابری) در خیابان خردمند شمالی برگزار شد. در جلسه امروز این مباحث مطرح شد:

ضمن تشکر از پیوستن دوستان جدید به جمع نویسندگان سایت و خیر مقدم به این عزیزان و امید بهبود و تقویت بنیه علمی - فرهنگی سایت.

 چندی پیش یکی از دوستان نظر داده بودند که بهتر است وبلاگ را به شکل سایت در آوریم. با ترکیب دوستان جدیدی که به جمع نویسندگان سایت پیوسته اند و با محدودیت های فعلی این کار بهتر می نماید. به این ترتیب می توانیم قسمت خبر را هم فعال کنیم. موارد زیر به نظر می رسد که جهت طرح و بحث خدمت دوستان تقدیم می شود:

1. بر اساس موضوع می توان پیوندهایی در صفحه اول سایت گذاشت که علاقه مندان راحت تر به قسمت مورد نظرشان دسترسی داشته باشند. پیوندهای پیشنهادی به این ترتیب است: 1- اجتماعی 2- خبری 3- فرهنگی 4- ارگان ها(شهرداری- بخشداری- شورای شهرو...) 5- تاریخی 6- سیاسی  و ...
2. با ترکیب جدید نویسندگان بحمدالله در همه زمینه ها مطلع و متخصص داریم.  بنابر این هر کدام از دوستان نویسنده و نویسندگان بعدی که به سایت خواهند پیوست بر اساس علاقه و  مطالعاتشان در یکی از زمینه های ذکر شده در بند یک به فعالیت پرداخته ومطالبی با نظم مشخص(هفتگی یا پنج روز یک بار) درج کنند. می توان برای هر قسمت یک مدیر داخلی انتخاب کرد.
3. برای تخصصی شدن سایت و جلوگیری از هدر رفتن انرژی یا فرصت از مطالب غیر مرتبط با بجستان  پرهیز شود.(مطالب نوشته شده به نحوی مرتبط به بجستان و توابع و در نهایت گناباد باشد.) یا مطالب غیر مرتبط (سیاسی یا فرهنگی کلان و کشوری)دز یک پیوند جداگانه درج شود.
4. از بین ساکنان بجستان هم عده بیشتری به خصوص در قسمت خبر به هم یاری فراخوانده شوند تا اخبار داخلی بجستان مختصر و مفید در اختیار همگان قرار گیرد.
5. سایت های موازی تشکیل گردد. یعنی سایت هایی که جنبه تخصصی تر و حرفه ای تر داشته باشد. برای مثال سایت عمران بجستان که فقط درباره طرح های عمرانی و برنامه های توسعه و ... بحث کند و سایت بهداشت و درمان که در این خصوص فعالیت داشته باشد. یا سایت تاریخ بجستان.

 می ماند کارهای اجرائیش که اقای محمد نظر نژاد انجام خواهند داد.

تازگی ها یکی از دوستان من یک قصیده طولانی و زیبا درباره بجستان و به لهجه شیرین بجستانی برایم فرستاده که حیفم آمد آن را در اختیار هم شهری های عزیز نگزارم. شاعر از دوستان دانشجوی این جانب است و نخواست که نامش فاش شود. در شعر نگارنده را هم مورد تفقد قرار داده که لطف ایشان است و شما از مبالغه های شاعرانه بدانید. البته همان گونه که خودشان خاطر نشان کرده اند عیب های وزنی و قافیه دارد. اما بیت های بسیار قشنگ و حرف های عمیق هم زیادند. دوست درد آشنای ما از مشکلات بجستان به خوبی آگاهند و منتظر کارهای تازه شان هستم و برایشان آرزوی توفیق دارم.

امشو دلم هوای بجستو دِ سر دِرا

                       از حال نامناسب تهرون حذر دِرا

تهرون دیگه نه مثل قدیما صِفا درا        

                       دود و دم هواش هزاران ضرر دِرا

دزدی و اعتیاد و تجاوز دِ هر طرف

                   انگار هِش که نِس که ز خالق خبر دِرا

دزدی منا بِرار زمال پِِیِر خود

                            مال حروم به خدا زود اثر دِرا

کاسب جماعتیش همه دزد و دغل شویان

                       هر دختریش هزار رفیق پسر دِرا

وازم اگر نجابت و مردانگیی هس   

                          اهل بجستو وچند دیار دگر دِرا

تهرون چیِس؟ نمهرزا به دود و دم

                        ول کن برم که بودن اینجه ضرر دِرا

بَرم به او دیار که باشه کویر وخشک

                              اما زمیش گوهر معنی دِ بَر درا

سِردِه و حندق و گل بِد و فضای سبز

                           سرپشته و قلاو و کوه و کمر دِرا

 کوچه درونه و سَرِ سنگاه و  گودولو

                        تپه سیاه و حایط و رود و کلر دِرا

او حد مزار و باغ سلیمه و جرف سبز

                          ای حد مرندز و یونسی گهر دِرا 

درزو و نوک و کامه و سردق وفخر آباد

                       هر یک هزاردیدنی  محشر دِرا

از سنگ و خاکِ بیاووش طلای ناب

                    معدن هزار نوع گرون تر ز زر دِرا

ناریش زبان زد آفاق کشورا  

                      چه پالزیش که خربزه نه، شکر دِرا

                       انجیر و توت و سوفچه حلوای تر دِرا

اولین فرد با لقب بجستانی که در کتاب های قدیمی دیدم فردی است به نام امام بجستانی که در کتاب حالات و مقالات شیخ احمد جام اسمش آمده است. در این کتاب آمده که شیخ احمد جام(ملقب به ژنده پیل وکسی که نام تربت جام به خاطر مقبره او بر این شهر نهاده شده) یک روز با شاگردان به دیدار مزار امام بجستانی رفتند. شهری که شیخ احمد جام به آنجا می رود مشخص نیست و نمی توان گفت که حتما بجستان خودمان باشد. شیخ احمد جام در سال 440 در نامق کاشمر به دنیا آمد و حدود صد سال بعد در تربت جام فعلی درگذشته است. مثل بیشتر مشایخ عرفان در جوانی به فسق و فجور مشغول بوده، بعد دچار تحول روحی شده توبه کرده به زیارت قبور مشایخ در نیشابور رفت. در تمام عمرش هم بین نیشابور و تربت جام و کاشمر در رفت و آمد بود. حال این شیخ احمد می تواند به بجستان بر سر مزار امام بجستانی آمده باشد یا در شهر دیگری مثل نیشابور رفته باشد. با توجه به قرار داشتن بجستان بر سر راه کاشمر و تربت جام احتمال آمدنش به بجستان هم می رود.

از این امام بجستانی در هیچ جا مطلب دیگری ندیده ام و هنوز هم می گردم. وی می تواند فقیه یا صوفی باشد زیرا عنوان امام برای هر دو گروه به کار می رود.(البته اگر فقیه باشد به احتمال زیاد اهل تسنن بوده است. زیرا آن ها از عنوان امام برای فقهایشان استفاده می کردند) در هر حال مزارش معروف و مورد توجه زائران بوده و احتمالا قبل از سال 450 فوت کرده و باید کتاب هایی داشته باشد که از طریق آن ها شیخ احمد جام به دیدار قبرش مشتاق شده است. تا اطلاع ثانوی این فرد اولین بجستانی است که خبری از او در تاریخ و ادبیات دیده ام.

قسمت اول

الان که به گذشته می نگرم می بینم در این حدود بیست سال که جزء دانشجویان و فارغ التحصیلان بجستانی به شمار می روم یکی از دغدغه های همه دانشجویان و فارغ التحصیلان بجستان از وقتی که به خاطر دارم تشکیل جلسات بحث و بررسی برای حل مشکلات شهرمان بوده است. ظاهراً هر کسی که از بجستان برای تحصیل یا کار بیرون می زند همیشه دغدغه پشت سری ها یابازگشت به زادو بوم را دارد. به نتیجه بدست آمده کاری ندارم ولی این مسئله چیزی مقدس است. این که انسان هنوز دلش برای قطعه خاک کوچکی بتپد که پدر یا مادر پیری در آن دارد یا حتی عزیزی در خاک آن، شایسته احترام است. من در همه انجمن ها و تشکل های دانشجویی نبوده ام ولی در دوران دانشجویی و سال های بعد از آن گر چه مقیم بجستان نبوده ام لااقل سالی دوبار به آنجا سر زده ام و اگر نشست و جلسه ای بوده در آن شرکت کرده ام. دوستان می توانند با مطالبشان اطلاعات مرا در این زمینه تکمیل کنند شاید بتوانیم تلاتش های صورت گرفته را به صورت مدون و منظم به عنوان جزئی از تاریخ و فرهنگ شهرمان حفظ کنیم. با توجه به حضورم در تشکل ها و علاقه و پی گیری احساس می کنم که تلاش های صورت گرفته را به این ترتیب می توان تقسیم کرد:

انجمن اول

 تا جایی که به خاطر دارم اولین بار در سال ۶۸ بود که بعضی از مسئولان آموزش و پرورش وقت پیش قدم شدند و دانشجویان بجستانی را در تابستان جمع کردند تا اول به شناسایی نیروها و بعد به پیدا کردن راه کارهایی برای انسجام و تقویت حس همکاری و هم دلی بین تحصیل کردگان بپردازند. اولین جلسه تا جایی که به خاطر دارم در مسجد امام رضا برگزار شد. البته قبل از آن جلسه های هماهنگی تشکیل شده بود که ما از آن ها بی خبر بودیم. اما در جلسه مسجد امام رضای بجستان حدود چهل تا پنجاه نفر شرکت کرده بودند که بیش از نیمی از آن ها فارغ التحصیل ها بودند و بقیه هم دانشجو. از ابتدا هم بنا بر این بود که عنوان بجستان برای  بجستان و توابع به کار رود و از همان ابتدا استقبال دانشجویان فخرآباد و یونسی و سردق و مزار و زین آباد و ... چشم گیر بود. نشست مسجد امام رضا در مسجد جامع و بعد در کتاب خانه مسجد ساباط ادامه پیدا کرد. از حرکت های مثبت آن دوره تهیه فرم ها و تشکیل پرونده برای شناسایی دانشجویان بجستانی بود. به دلیل تازه پا بودن آن تشکل مدیریت صحیحی برای نظارت بر آن تشکل وجود نداشت. رأی گیری شد و عده ای به عنوان کاندیدا رأی آوردند و قرار شد که انجمن به ثبت برسد و کارها را پی گیری کنند اما با شروع سال تحصیلی دانشجوها پراکنده شدند و تا تعطیلی بعدی خبری نشد. مدارک نمی دانم کجا ماند و چه کسی مأمور پی گیری بود. آقای باغبان و آقای دکتر علیرضا مظلومی یادم هست که از فعالین آن دوره بودند. 

انجمن دوم

 الان دقیق سالش را به خاطر ندارم اما حدود سال ۷۱ یا ۷۲ بود که باز صحبت انجمن پیش آمد. باز عده ای البته این بار کمتر در مسجد صاحب الزمان جمع شدیم که در این مرحله فقط دانشجوها بودند و برای همین راحت تر بودند و زودتر هم جلسه لغو شد و کسی هم پی گیری نکرد. آقای مهدی مدنی و محمد رضا نظر نژاد و حسین کریمیان یادم هست که از فعالان آن جلسه بودند. آن نشست هم باز بی نتیجه ماند و خبری از ادامه اش نشد.

انجمن سوم

  باز در سال های ۷۵ یا ۷۶ بود که جمع دیگری از دانشجویان به فکر تشکیل انجمن افتادند. این بار باز هم قرار شد که پرونده تشکیل بدهیم و گروه های فعال در شهرهای دانشگاهی مثل تهران و مشهد تشکیل شوند و دانشجویان با سرپرست گروه در ارتباط باشند و فعالیت کنند و مطلب جمع آوری کنند و حتی تا پای انتشار ویژه نامه هم پیش رفتیم و اگر اشتباه نکنم یک ویژه نامه هم درآمد که آقای محمد رضا رضایی داشتند پی گیری می کردند. و برادران علیشاهی(بعد ها هدایتی فر ) هم ظاهراً می خواستند بولتنی در بیاورند که بعد منجر به چاپ مجله ای شد.

همایش بجستان شناسی 

شاید بتوان گفت مفید ترین تلاش در زمینه پیوند تحصیل کردگان با بجستان در همایش بجستان شناسی اسفند 79 بود. در این سال با مشارکت همه کارمندان و اصناف بجستان و حمایت بجستانی های مقیم مشهد و تهران و حتی خارج کشور همایشی برگزار شد که انصافاً آبرومند و در حد انتظار بود. چهره های مهم مملکتی و استانی حضور یافتند و در حاشیه همایش نکات مفید و مثبتی مطرح شد که اگر مرکزیتی برای پی گیری و ادامه روند آن وجود داشت می توانست به جاهای مفیدی برسد. اما باز هم به قول هم شهری ها «خیز گربه تا پای کلیددان» بود. همایش بجستان شناسی در حد خواسته های کوتاه مدت و آنی که برای آن برپا شده بود موفق بود اما در تشکیل نهادی که رو به آینده داشته باشد و تشکل شود و نتیجه مدار با برنامه به پیش حرکت کند نبود. مدیران همایش با برپایی آن هدف خود را وصول شده دیدند و از ادامه راه باز ماندند. از نزدیک شاهد بودم که بار عمده کار بر دوش آقای دکتر فرهنگ سلطانی بود  و کسی هم غیر از ایشان نمی توانست چنین چیزی را به پیش ببرد. البته تلاش مسئولان و فرهنگیان و دانشجویان و اعضای محترم شورای شهر و شهردار و بخشدار وقت و اداره آموزش و پرورش را نمی توان نادیده گرفت؛ اما حیف که دیگر ادامه ندادند و شاهد بودم که بعضی از کسانی که قول همکاری و حمایت و مساعدت داده بودند، شانه خالی کردند و کارهایی که مانده بود و بعد باید انجام می شد مثل چاپ مجموعه مقاله و پی گیری کمیسیون ها رها شد. کارشکنی ها و خود محوری های عده ای هم باعث شد که دیگران انگیزه همکاری را از دست بدهند. شاهد بودم که چند نفر از دوستان قهر کردند و در میانه کار خواستند کنار بکشند و  عده ای گله مند بودند که از تلاششان قدر دانی نشده است و... ولی روی هم رفته من این همایش دو روزه را موفق ترین کار برای پیوند تحصیل کرده بجستانی با بجستان می دانم و امیدوارم که در آینده نزدیک تکرار شود.

از این که به همت جناب آقای نظر نژاد فرصت چند کلمه حرف حساب فراهم شد خوشحالم و از این که هنوز چندان استقبالی از این سایت نشده ناراحت.

 خبری هم از ادامه جلسات بعدی نیست و از همت بچه های دانشکده توانبخشی که بالاخره یخ جمود دانشجویان بجستانی را شکستند ایضاْ خبری نیست.

جلسه خوب بود و استقبال خوبی شده بود اما باید ادامه دهیم و دیگران را هم تشویق کنیم. من e-mailدوستان بجستانی دیگر را ندارم اما از دوستانی که دارند تقاضا دارم که این سایت را به دیگر هم ولایتی ها هم معرفی کنند.

چگونه می توانیم برای سایت بجستان مفید باشیم

به عنوان یک بجستانی و علاقه مند به آب و خاک خود می توانیم برای سایت بجستان به این نحو مفید باشیم.

- برای فعال شدن سایت مان بکوشیم.

- اخبار و عکس های تازه را از بجستان برای درج در سایت بفرستیم.

- خبرهای دانشگاهی برای بجستان و بجستانی ها تهیه کنیم.

- ...

لطفاْ نظر بدهید.

 من با توجه به زمینه کار خودم و علاقه ام می توانم برایتان شعر یا داستانی که خوب باشد درج کنم اگر با این قسمت موافقید نظرتان را بنویسید.